Bir çelik rulonun nominal genişliği, siparişte belirtilen boyuttur. Genişlik toleransı ise geçerli teslim şartlarında izin verilen sapmayı tanımlar. Bu iki bilgiyi birlikte okuyun: etiketteki “1000 mm” ifadesi tek başına kabul edilebilir en küçük veya en büyük genişliği belirlemez.
Bu yazı, genişlik şartının ve onu yorumlamak için gereken kanıtların kapsamını açıklar. Diğer rulo boyutları için çelik rulo sayfasına , ana rulonun dar ürünlere ayrılması için dilme işlemi açıklamasına bakabilirsiniz.
1. Şerit genişliği ile rulo yan yüzünü ayırın
Şerit genişliği, şeridin enine doğrultusunda tanımlanmış kenar sınırları arasındaki boyuttur. Sarılmış ruloda çok sayıda sarım aynı anda görünür. Ardışık sarımlar yana kaymışsa rulo yan yüzünün toplam zarf genişliği, tek bir şerit kesitinin genişliğinden farklı olabilir. Bu zarf üzerinden alınan ölçü doğrudan şerit genişliği sonucu sayılamaz.
Gözlenen durumu ve boyutsal sonucu ayrı kaydedin. Sarımların hizasız olması şeridin fazla geniş olduğunu kanıtlamaz; uygun şerit genişliği de sarım durumunun kabul edilebilir olduğunu göstermez. Gerekli ölçüm noktasına ancak yetkilendirilmiş bir sonraki kontrol aşamasında erişilebiliyor olabilir. Ölçü almak için bağları gelişigüzel çözmeyin ve hareketli şeride yaklaşmayın.
2. Sapma gösterimini iki sınıra dönüştürün
Nominal genişliği, alt sapmayı, üst sapmayı ve birimleri kaydedin. Her sapmayı nominal değere ekleyerek ilgili sınırı bulun. İzin verilen aralığın nominal değere göre simetrik olması gerekmez; aralığın toplam büyüklüğü, her iki tarafa ayrı ayrı uygulanabilecek bir pay değildir.
Tamamen varsayımsal bir sipariş düşünün: 1000 mm, +2/−0 mm. Sayısal aralık 1000–1002 mm olur. Bunun yerine ±2 mm yazmak aralığı 998–1002 mm yapar ve şartı değiştirir. Bu sayılar gösterimi açıklamak içindir; standart tolerans veya tedarikçi garantisi değildir.
Bu varsayımsal aralıkta 1001,5 mm içeride, 999,8 mm alt sınırın altındadır. Yalnızca aritmetik karşılaştırma kabul kararını tamamlamaz. Okumanın geçerli yöntem, konum ve ölçüm temelinden gelmesi; yuvarlama ve belirsizliğin önceden kararlaştırılan kurala göre ele alınması gerekir. İlk okumayı koruyun; nominal değere yaklaşsın diye uygun görünen biçimde yuvarlamayın.
3. Tablo seçmeden önce ürünün üretim yolunu belirleyin
Genişlik tek başına uygulanacak tolerans belgesini belirlemez. Malzemeyi, haddeleme yolunu, kaplamayı, teslim biçimini ve kenar durumunu kaydedin. Geniş şeritten dilinen dar bir şerit ile dar şerit olarak haddelenen ürün, farklı üretim yollarıyla benzer genişliğe ulaşabilir.
BSI’ın açık kapsam açıklamaları , EN 10131 ve EN 10140 kapsamında bu yolları ayırır; EN 10143 sıcak daldırma kaplamalı ürünlerle ilgilidir. Genişliğin 600 mm’den küçük olması tek başına standart seçme gerekçesi değildir. Açık kapsam açıklamaları sözleşmenin tüm şartlarının yerine geçmez.
“Normal” veya “özel” tolerans sınıfını belge ve baskısıyla birlikte tanımlayın. SSAB’nin soğuk haddelenmiş ürün broşürü , sınıflar ve dilinmiş ürünler için ayrı tabloları örnekler. Bu bilgi her ruloya uygulanacak evrensel bir tolerans değildir. Daha dar özel bir anlaşma, değerleri ve kapsamı açıkça vermelidir; yalnızca “hassas genişlik” istemek yeterli değildir.
4. Kenar ve şekil şartlarını bağımsız tutun
Sipariş edilen kenarın hadde kenarı, kesilmiş kenar, dilme kenarı veya sonradan işlenmiş kenar olduğunu belirtin. Kenar işleme, genişliğin ölçüldüğü sınırı ve sonraki işlem için kalan malzemeyi değiştirebilir. Genişlik şartının hangi teslim durumuna ait olduğunu netleştirin.
Genişlik, çapak ve kenar eğriliği farklı özelliklerdir. Şerit genişlik aralığına uyarken çapağı veya yanal eğriliği hedef işlem için uygunsuz kalabilir. Düz görünen bir kenar da uygun genişliği kanıtlamaz. Çelik şerit sayfası bu ayrı kenar ve şekil özelliklerini açıklar.
Tedarikçinin üretim aralığı başka bir soruyu yanıtlar. thyssenkrupp teslim bilgileri , üretim olanaklarını ürün ve teslim biçimine göre ayırır. Bir nominal genişliğin üretilebilmesi toleransını belirlemez; stok veya her kalite/kalınlık birleşiminin temin edilebilirliği anlamına gelmez.
5. Genişlik kaydını koşullarıyla birlikte okuyun
Kullanılabilir bir sonuç, sayıyı belirli rulo veya dilinmiş rulo kimliğiyle, incelenen konumla ve geçerli şartla ilişkilendirir. Bu bağlantı yoksa çok hassas görünen bir okuma bile giriş kontrolü kararında kullanılamayabilir.
| Alan | Sonuçla birlikte tutulacak bilgi |
|---|---|
| Ürün kimliği | Ana ve dilinmiş rulo kimliği, kalite, üretim yolu ve teslim biçimi. |
| Nominal genişlik ve birim | Sipariş boyutu ve seçilen birim sistemi. |
| Sınırlar ve sınıf | Alt/üst sapma, geçerli baskı ve kararlaştırılan özel şart. |
| Kenar durumu | Teslimde belirtilen kenarlar ve sonraki işlemler. |
| Ölçüm temeli | Konum, cihaz, yöntem ve ilgili koşullar. |
| Kapsam ve karar | İncelenen uzunluk, tekil okumalar, karar kuralı ve açık kontroller. |
Tüm sütunlar için tabloyu kaydırın →
Farklı konumlardaki okumaları ayrı kanıtlar olarak tutun. Şart her ölçülen konuma uygulanıyorsa tekil bir sonucu ortalamayla gizlemeyin. Erişilebilen kısa bir bölümün kontrolü tüm rulo boyunca uygunluk göstermez. İncelenen kapsamı ve erişilemeyen zorunlu kontrolleri kaydedin.
6. Genişlik şartını sonraki işleme taşıyın
Şekillendirme veya kesme planında, teslim edilen şerit genişliğini planlanan kenar kesme ya da işleme sonrası kullanılabilir genişlikten ayırın. Bu paylar işlem planında görünür olmalı; satın alınan boyut sessizce azaltılmamalıdır. Dilme yerleşimi hesabı malzemeyi geometrik olarak dağıtır, teslim toleransını doğrulamaz.
Farklı sapma gösterimleri kullanan teklifleri karşılaştırırken her ikisini aynı açıklanmış temelde alt ve üst sınırlara dönüştürün. ASTM A568/A568M içinde SI ve inç-pound şartları ayrı sistemlerdir; sayısal dönüşüm, siparişte seçilen sistemin sınırlarının yerine geçmez.
Satın alma şartnamesi kılavuzu , genişlik, birimler, ürün kimliği, kenar durumu, sınıf ve kontrol kanıtlarını bir araya getirir. Bir sonuç şartla çelişiyorsa veya ölçüm temeli belirsizse kaydı koruyun; malzemeyi işlemeye uygun kabul etmeden önce yetkili çözüm isteyin.