Çatı eğimi, aynı iki nokta arasındaki düşey kot farkının yatay uzaklığa bölünmesiyle bulunur. Metal çatıda seçilen profilin koşullarıyla karşılaştırma yapmadan önce oranı, yönü ve ölçüm noktalarını kaydedin. Tek başına bir açı veya dönüşüm tablosu, çatı sisteminin uygunluğunu kanıtlamaz.
Ölçümün referansını belirleyin
h düşey kot farkının büyüklüğü, r ise yatay izdüşüm olsun. İkisini aynı birimle ifade edin; yükselme veya alçalma yönünü ayrıca kaydedin. 4:12 eğim, 12 yatay birimde 4 düşey birim demektir: %33,33 ve yaklaşık 18,43°. Levha boyunca ölçülen eğik uzunluk, üçgenin farklı bir kenarıdır.
İngilizce belgelerde pitch genellikle eğim anlamında kullanılır. Eski çizimlerde yükseklik toplam açıklığa bölünebilir; dönüşümden önce tanımı okuyun. Simetrik beşik çatıda saçaktan mahyaya yatay uzaklık, toplam açıklığın yarısıdır. Mahya merkezden kaymışsa iki tarafta da gerçek yatay uzaklık gerekir. Eğik mahya ve dere hatlarının açıları ana çatı düzleminden farklı olabilir.
Oran, yüzde ve açı dönüşümleri
s = h/r için eğim (%) = 100s; 12 yatay birimde yükselme = 12s; açı θ = arctan(s). Açı verildiğinde s = tan(θ) olur; hesap makinesi derece modunda olmalıdır. Belgede 1-in-N, bir düşey birime karşı N yatay birim olarak tanımlanıyorsa s = 1/N kullanılır.
| 12 yatay birimde yükselme | Eğim (%) | Açı (°) |
|---|---|---|
| 0,25:12 | 2,08 | 1,19 |
| 0,5:12 | 4,17 | 2,39 |
| 1:12 | 8,33 | 4,76 |
| 2:12 | 16,67 | 9,46 |
| 3:12 | 25,00 | 14,04 |
| 4:12 | 33,33 | 18,43 |
| 6:12 | 50,00 | 26,57 |
| 12:12 | 100,00 | 45,00 |
Tüm sütunlar için tabloyu kaydırın →
Tablo geometrik dönüşümleri gösterir; herhangi bir profilin izin verilen asgari eğimini belirlemez. Yüzdeler ve açılar iki ondalık basamağa yuvarlanmıştır. Aplikasyon hesabında tam oranı koruyun, yalnızca raporlanan son değeri yuvarlayın. %5 yaklaşık 2,86° iken 5° yaklaşık %8,75’tir.
Yatay uzaklığı levha uzunluğundan ayırın
Proje ölçülerini veya yetkin kişinin güvenli erişimle yaptığı ölçümü tercih edin. Basit bir eğim okuması için çatıya çıkmayın. Uç noktaları, yatay yönü ve kot referansını belirleyin. Güvenle erişilen bir yüzeyde veya numunede su terazisini yatay tutun; diğer ucundan eğik yüzeyin tutarlı bir referansına kadar düşey boşluğu ölçün. Dijital eğimölçerin sıfırını kontrol edin ve düz dayanağını çatı düzleminin en dik iniş yönüne hizalayın. Çapraz ölçüm daha düşük açı verebilir.
Profil nervürleri, bindirmeler, göçükler ve eğik tutulan alet kısa ölçümleri etkiler. Belirlenmiş noktalarda ölçümü tekrarlayın; yöntem ve cihaz çözünürlüğünü kaydedin. Yerel okuma yalnızca o parçayı tanımlar. Düz ve doğrusal bir parçada eğik uzunluk L ve kot farkı h biliniyorsa r = √(L² − h²), ardından h/r hesaplanır. Dik üçgen geometrisi ve L’nin h’den büyük olması gerekir.
Boyutlarla hesabı doğrulayın
6 000 mm yatay uzaklıkta 300 mm yükselen bir parçada s = 0,05 olur. Sonuç %5, 0,6:12 ve yaklaşık 2,86°‘dir. Eğik uzunluk √(6 000² + 300²) = 6 007,50 mm’dir. Çizimi denetlerken bu farkı koruyun; levha siparişinde saçak çıkmaları, bindirmeler ve uç ayrıntıları ayrıca çözülmelidir.
Yatay uzaklığı 3 600 mm olan 4:12 eğimli düzlemde yükselme 1 200 mm, eğik uzunluk yaklaşık 3 794,73 mm’dir. 1 200’ü 3 794,73’e bölmek yaklaşık %31,62 verir; doğru değer %33,33’tür. Bu örnekler sistem onayı veya kesim listesi değildir.
Genel eğimle yerel düşümü karşılaştırın
Mahyadan saçağa ortalama eğim, mesnetler arasında yatay veya ters eğimli bir bölgeyi gizleyebilir. Yüzey değişimlerinde, bindirmelerde, geçişlerde ve çıkışlarda kotları ve drenaj yönünü kontrol edin. Düşük eğimde küçük mesnet kotu farklılıkları önem kazanır. LYSAGHT’ın kaplama birleşim kılavuzu, mesnet geometrisi ve sonraki değişimlerin sıfır veya ters düşüm oluşturabileceğini belirtir; ürün önerileri belgelenen sisteme özgüdür.
10 m yatay uzaklıkta 200 mm toplam düşüm %2’dir. Aynı güzergâhta yatay olarak 1 m aralıklı iki ölçüm noktası aynı kottaysa aradaki bölümde düşüm sıfırdır. Uyumsuzluğu kaydedip değerlendirmeye iletin. Evrensel tolerans uydurmayın veya sınırdaki bir durumu yuvarlama yoluyla kabul etmeyin. Sehim, yapım toleransları ve drenaj için tasarım payını proje tasarımcısı ve sistem tedarikçisi belirlemelidir.
Denetlenebilir bir kayıt hazırlayın
Çatı bölgesi ve yönünü, çizim revizyonunu, uç noktaları, yatay uzaklığı, kot farkını, birimleri, oran/yüzde/açıyı, yöntemi ve ters eğimleri kaydedin. Verinin proje ölçüsü, saha ölçümü veya yaklaşık ön inceleme olduğunu belirtin. Profil, kenet, bindirme ve uygulamanın güncel koşullarını edinerek satın alma veya montajdan önce farklılıkları çözün.
Çatı sistemi karşılaştırması , dik kenetli ve oluklu kaplama seçimini, sisteme özgü eğim koşullarıyla açıklar. İş sırası için montaj kılavuzuna , birleşimler için bindirme koşullarına bakın. Ölçüm ve düşük eğim kaynakları kaynak notlarında yer alır.